TC ANAYASA SORULARI VE CEVAPLARI-1

ANAYASA SORULARI

 

1.                                            Anayasanın 125. maddesinde ifade edilen “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır” hükmünün istisnası nelerdir?

a) Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler.

                        b)Yüksek Askeri Şura Kararları.

 2.                                            Devletin temel amaç ve görevleri nelerdir?

Devletin temel amaç ve görevleri,

*Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü,

*ülkenin bölünmezliğini,

*Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak,

*kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak;

*kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya,

*insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya

çalışmaktır.

 3.                                            Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması hangi durumlarda durdurulabilir?

 Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.

(Değişik: 7.5.2004-5170/2 md.) Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.

 4.                                            Anayasamıza göre, hak arama hürriyetini açıklayınız?

Anayasamızın 36. maddesinde; Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.

 5.                                            Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü hakkında bilgi veriniz?

Anayasanın 11.maddesinde; Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz

6.                                            Anayasamıza göre, mahkeme kararlarının yerine getirilmesi nasıl düzenlenmiştir.?

Anayasanın  138 .maddesinde; Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

 7.                                            Anayasamıza göre, hangi suçları işleyenler milletvekili seçilemezler?

Anayasanın 76. maddesinde; kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, ideolojik veya anarşik eylemlere katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.

 8.                                            Anayasamıza göre, Anayasa mahkemesinde hangi hukuk normlarının iptali istenebilir?

Anayasanın 150. maddesinde; Kanunların, kanun hükmündeki kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün veya bunların belirli madde ve hükümlerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açılır.

 9.                                            Anayasamıza göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin  görev ve yetkileri nelerdir?

Anayasanın 87. maddesinde; Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak;Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek; milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak; Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.

 

10.                                         Türkiye Cumhuriyetti Devletinin niteliklerini sayınız.

Türkiye Cumhuriyetin nitelikleri: Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.

 11.                                         Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Değiştirilemeyecek hükümleri nelerdir?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasanın 1 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3 üncü maddesi (Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.

Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır) hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.

 12.                                         Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları nelerdir? Anlatınız.

Türkiye Büyük Millet Meclisi soru, Meclis araştırması, genel görüşme, gensoru ve Meclis soruşturması yollarıyla denetleme yetkisini kullanır.

Soru, Bakanlar Kurulu adına, sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere Başbakan veya bakanlardan bilgi istemekten ibarettir.

Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemeden ibarettir.

Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir.

Soru, Meclis araştırması ve genel görüşme ile ilgili önergelerin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile cevaplandırılma, görüşme ve araştırma yöntemleri Meclis İçtüzüğü ile düzenlenir.

Gensoru, Gensoru önergesi, bir siyasî parti grubu adına veya en az yirmi milletvekilinin imzasıyla verilir.

Gensoru önergesi, verilişinden sonraki üç gün içinde bastırılarak üyelere dağıtılır; dağıtılmasından itibaren on gün içinde gündeme alınıp alınmayacağı görüşülür. Bu görüşmede, ancak önerge sahiplerinden biri, siyasî parti grupları adına birer milletvekili, Bakanlar Kurulu adına Başbakan veya bir bakan konuşabilir.

Gündeme alma kararıyla birlikte, gensorunun görüşülme günü de belli edilir; ancak, gensorunun görüşülmesi, gündeme alma kararının verildiği tarihten başlayarak iki gün geçmedikçe yapılamaz ve yedi günden sonraya bırakılamaz.

Gensoru görüşmeleri sırasında üyelerin veya grupların verecekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya Bakanlar Kurulunun güven isteği, bir tam gün geçtikten sonra oylanır.

Bakanlar Kurulunun veya bir bakanın düşürülebilmesi, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla olur; oylamada yalnız güvensizlik oyları sayılır.

Meclis çalışmalarının dengeli olarak yürütülmesi amacına ve yukarıdaki ilkelere uygun olmak kaydıyla gensoru ile ilgili diğer hususlar İçtüzükte belirlenir.

Meclis soruşturması, (Değişik: 3.10.2001-4709/31 md.) Başbakan veya bakanlar hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az onda birinin vereceği önerge ile, soruşturma açılması istenebilir. Meclis, bu istemi en geç bir ay içinde görüşür ve gizli oyla karara bağlar.

Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasî partilerin, güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak onbeş kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılır. Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclise sunar. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona iki aylık yeni ve kesin bir süre verilir. (Ek cümle: 3.10.2001-4709/31 md.) Bu süre içinde raporun Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına teslimi zorunludur.

(Değişik: 3.10.2001-4709/31 md.) Rapor Başkanlığa verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır, dağıtımından itibaren on gün içinde görüşülür ve gerek görüldüğü takdirde ilgilinin Yüce Divana sevkine karar verilir. Yüce Divana sevk kararı ancak üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla alınır.

Meclisteki siyasî parti gruplarında, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.

 13.                                         Uyuşmazlık Mahkemesi nedir? Görevleri nelerdir?

Uyuşmazlık Mahkemesi, adlî, idarî ve askerî yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile işleyişi kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar.

Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

 14.                                         Cumhurbaşkanının sorumluluk ve sorumsuzluk halini anlatınız.

Cumhurbaşkanının, Anayasa ve diğer kanunlarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları, Başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır; bu kararlardan Başbakan ve ilgili bakan sorumludur.

Cumhurbaşkanının resen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil, yargı mercilerine başvurulamaz.

Cumhurbaşkanı, vatana ihanetten dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi üzerine, üye tamsayısının en az dörtte üçünün vereceği kararla suçlandırılır.

15.                                         Anayasaya göre, Millî Güvenlik Kurulu Üyeleri kimlerden oluşur?

Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Başbakan Yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından oluşur. Gündemin özelliğine göre Kurul toplantılarına ilgili Bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir.

 16.                                         Anayasaya göre yüksek mahkemeler hangileridir.

Yüksek Mahkemeler,

                1-Anayasa Mahkemesi

                2-Yargıtay

                3-Danıştay

                4-Askeri Yargıtay

                5-Askeri Yüksek İdare Mahkemesi

                6-Uyumsuzluk Mahkemesi

  17.                                         T.C. Anayasasına göre Yasama Yetkisi kime aittir ?

Yasama yetkisi Türk Milleti adına T.B.M.M.’nindir. Bu yetki devredilemez.

 18.                                         T.C. Anayasasının 20inci maddesinde yer alan “Özel hayatın gizliliği ve korunması”hususunu açıklayınız.

Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. Adli soruşturma ve kovuşturmanın gerektirdiği istisnalar saklıdır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne göre verilmiş hakim kararı olmadıkça; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınan merciin emri bulunmadıkça, kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz.

 19.                                         Milli  Güvenli Kurulu üyelerini yazınız.

MilliGüvenlikKurulu;Cumhurbaşkanınbaşkanlığında,Başbakan,Genelkurmay Başkanı,Başbakan yardımcıları,Adalet,Milli Savunma,İçişleri,Dışişleri Bakanları,Kara,Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından kurulur.

 20.                                         Anayasada özel hayatın gizliliği ilkesine getirilen istisna nedir?

Adli soruşturma ve kovuşturmanın getirdiği istisnalardır.

 21.                                         Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ne demektir? Açıklayınız.

Anayasa hükümleri,yasama,yürütme ve yargı organlarını idari makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.

 22.                                         Anayasaya göre, Millî Güvenlik Kurulu Üyeleri kimlerden oluşur?

Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Başbakan Yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından oluşur. Gündemin özelliğine göre Kurul toplantılarına ilgili Bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir.

23.                                         Cumhurbaşkanının Yasama ile ilgili görevlerini yazınız?

a) Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapmak,

b) Türkiye Büyük Millet Meclisini gerektiğinde toplantıya çağırmak,

c) Kanunları yayımlamak,

d) Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri göndermek,

e) Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak,

f) Kanunların, kanun hükmündeki kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İç tüzüğünün, tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından ay­kırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmak,

g) Türkiye Büyük Millet Meclisi  seçimlerinin yenilenmesine karar vermek,

 24.                                         Anayasanın 174. maddesine göre hangi inkılap kanunları koruma altına alınmıştır?

Anayasanın 174. maddesine göre;

1. 3 Mart 1340 tarihli ve 430 sayılı Tevhidi Tedrisat Kanunu;

2. 25 Teşrinisani 1341 tarihli ve 671 sayılı Şapka İktisası Hakkında Kanun;

3. 30 Teşrinisani 1341 tarihli ve 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbele-rin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun;

4. 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisiyle kabul edilen, evlenme akdinin evlendirme memuru önünde yapılacağına dair medeni nikah esası ile aynı kanunun 110 uncu Maddesi hükmü;

5. 20 Mayıs 1928 tarihli ve 1288 sayılı Beynelmilel Erkamın Kabulü Hakkında Kanun;

6. 1 Teşrinisani 1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun;

7. 26 Teşrinisani 1934 tarihli ve 2590 Sayılı Efendi, Bey, Paşa Gibi Lakap ve Unvanların Kaldırıldığına Dair Kanun;

8. 3 Kanunuevvel 1934 tarihli ve 2596 sayılı Bazı Kisvelerin Giyileme-yeceğine Dair Kanun

koruma altına alınmıştır. Yani Anayasanın hiçbir hükmü, Türk toplumunu çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarma ve Türkiye Cumhuriyetinin laiklik niteliğini koruma amacını güden yukarıda gösterilen inkılap kanunlarının, Anayasanın halkoyu ile kabul edildiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlerinin, Anayasaya aykırı olduğu şeklinde anlaşılamaz ve yorumlanamaz.

 25.                                         Kanunî Hâkim Güvencesi nedir? Açıklayınız.

Anayasamızın 37. maddesine göre;

Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarı­lamaz. Bir kimseyi kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonu­cunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz. Bu hususlar Kanuni Hakim Güvencesini ortaya koymaktadır.

 26.                                         Anayasamıza göre yüksek yargı organlarını sayınız.

a.                                                                    Anayasa Mahkemesi

b.                                                                    Yargıtay

c.                                                                    Danıştay

d.                                                                    Askeri Yargıtay

e.                                                                    Askeri Yüksek İdare Mahkemesi

f.                                                                     Uyuşmazlık Mahkemesi

 27.                                         Anayasaya göre, Millî Güvenlik Kurulu Üyeleri kimlerden oluşur?

Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Başbakan, Genel Kurmay Başkanı, Başbakan Yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından oluşur. Gündemin özelliğine göre Kurul toplantılarına ilgili Bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir.

 28.                                         Anayasaya göre, idarenin hangi işlem ve eylemleri yargı denetimi dışında tutulmuştur?

Anayasanın 125 inci maddesinin ikinci fıkrası ile Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler ile Yüksek Askeri Şûranın karaları 129’uncu maddenin 4. fıkrası ile Silahlı kuvvet mensupları hakkındaki disiplin cezaları, 159 uncu maddenin 5. fıkrası ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kararları yargı denetimi dışında tutulmuştur. Ayrıca; 129 uncu maddenin 3. fıkrası ile Uyarma ve Kınama cezalarıyla ilgili olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz, hükmü uyarınca uyarma ve kınama cezalarının yargı denetimi dışında tutulması konusunda yasa koyucuya yetki verilmiştir.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !